Ποιες είναι οι συστάσεις για τον προσυμπτωματικόέλεγχο(screening)του καρκίνου του προστάτη;

Η Ευρωπαική Ουρολογική Εταιρείασυστήνει την έναρξη ενός βασικού ελέγχου PSA σε ηλικία 45 ετών, με ετήσιο έλεγχο που αρχίζει στην ηλικία των 50.

Εάν υπάρχουν σημαντικοί παράγοντες κινδύνου, όπως ένα ισχυρό οικογενειακό ιστορικό τότε ο ετήσιος Έλεγχος θα πρέπει να εξετάζεται σε τακτική βάση μετά την ηλικίατων40.

Ποιά είναι η διαδικασία προσυμπτωματικού ελέγχου του καρκίνου του προστάτη;

Ο προσυμπτωματικός έλεγχος για τον καρκίνο του προστάτη περιλαμβάνει μια απλή εξέταση αίματος και σωματική εξέταση. Χρειάζονται περίπου 10 λεπτά για μια εξέταση που θα μπορούσε δυνητικά να σώσει τη ζωή σας.

Οι γιατροί εξετάζουν για καρκίνο του προστάτη με δύο τρόπους:

Δακτυλική εξέταση του προστάτη

Ο γιατρόςτοποθετεί το δάχτυλο στο ορθό και εξετάζει τον προστάτη μέσω του τοιχώματος του ορθού. Αυτό επιτρέπει στον ιατρό να αισθανθεί τον προστάτη για εξογκώματα, οζίδια και άλλες ανωμαλίες.

Ενώ η δακτυλική εξέταση του προστάτη μπορεί να είναι αποτελεσματική στην έγκαιρη ανίχνευση του καρκίνου του παχέος εντέρου ή του ορθού,δεν είναι από μόνη της μια αξιόπιστη μέθοδος για την εντόπιση πρόωρου σταδίου καρκίνου του προστάτη. Θα πρέπει επίσης να χρησιμοποιείται η εξέταση αίματος PSA.

Έλεγχος ειδικού προστατικού αντιγόνου (PSA)

Η εξέταση του PSA είναι μια συνηθισμένη εξέταση αίματος που μπορεί να εκτελεστεί σε κάποιο εργαστήριο ή νοσοκομείο. Δεν απαιτείται προετοιμασία, εκτός από το ότι μπορεί να σας ζητηθεί να αποφύγετε την εκσπερμάτωση για 48 ώρες πριν την εξέταση. Η εξέταση του PSA μπορεί να ανιχνεύσει υψηλά επίπεδα του ειδικού προστατικού αντιγόνο (PSA), που είναι μια πρωτεΐνη που παράγεται από τον προστάτη. Αυξημένα επίπεδα PSA είναι συχνά-αλλά όχι πάντα-μια πρώιμη ένδειξη του καρκίνου του προστάτη, καθώς και άλλων διαταραχών του προστάτη. Παρομοίως, τα φυσιολογικά επίπεδα PSAδεν σημαίνουν απαραίτητα ότι δεν υπάρχει καρκίνος.

Εάν τα αποτελέσματα της ψηφιακής σας εξέτασης ή της δοκιμής PSA είναι αιτίες ανησυχίας, θα σ απαιτηθούνπεραιτέρω δοκιμές, συμπεριλαμβανομένης της πολυπαραμετρικής μαγνητικής τομογραφίας ή μιας βιοψίας προστάτη.

Η διάγνωση του καρκίνου του προστάτη είναι μια διαδικασία 4 βημάτων. Εάν τα επίπεδα PSA στην εξέταση αίματοςυποδεικνύουν πιθανότητα καρκίνοyτου προστάτη, θα απαιτηθεί πολυπαραματρική μαγνητική τομογραφία και πιθανόνβιοψία. Αν υπάρχει καρκίνος στα δείγματα βιοψίας, θα αποδοθεί μια βαθμολογία Gleason και δύο νούμερα που θα υποδεικνύουν την έκταση και την επιθετικότητα του καρκίνου.

Βήμα 1: αυξημένα επίπεδα PSA ή θετικό εύρημα στην δακτυλική εξέταση του προστάτη

Αυξημένα επίπεδα PSA ή θετικό εύρημα στην δακτυλική εξέταση είναι συχνά μια πρώιμη ένδειξη του καρκίνου του προστάτη, καθώς και άλλες διαταραχές του προστάτη.

Το PSA είναι μια πρωτεΐνη που παράγεται από τον προστάτη και βοηθά να κρατήσει το σπέρμα υγρό έξω από το σώμα. Όταν ο προστάτης είναι υγιής, ένα πολύ μικρό ποσό του PSA βγαίνει από τον προστάτη και εισέρχεται στην κυκλοφορία του αίματος. Όταν ο προστάτης έχει κάποια πάθηση-πχ  φλεγμονή ή περιέχει καρκινικά κύτταρα-τότε μεγαλύτερες ποσότητες PSA εισέρχονται στην κυκλοφορία του αίματος.Τα επίπεδα PSA των 4ng/ml και άνω θεωρούνται αυξημένα, ωστόσο δεν υπάρχει συγκεκριμένο επίπεδο που να υποδηλώνει καρκίνο. Τα αποτελέσματα από τις τακτικές εξετάσεις PSA θα δείξουν αν τα επίπεδα του PSA έχουν αλλάξει από έτος σε έτος και αν η αλλαγή αυτή προκαλεί ανησυχία.

Βήμα 2: πολυπαραμετρική μεγνητική τομογραφία και βιοψία προστάτη

Ενώ η δοκιμή PSA βοηθά στην αξιολόγηση του κινδύνου καρκίνου του προστάτη, η βιοψία του προστάτη είναι ο μόνος τρόπος για να γίνει μια ακριβής διάγνωση. Σήμερα, πολλές φορές πριν την διενέργεια βιοψίας προστάτη πραγματοποιείται μια πολυπαραμετρική μεγνητική τομογραφία προστάτη η οποία παρέχει πολλές πληροφορίες σχετικά με τον κίνδυνο ύπαρξης καρκίνου καθώς και για τον ακριβή εντοπισμό του.

ΤΙ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΚΑΤΆ ΤΗ ΔΙΆΡΚΕΙΑ ΜΙΑΣ ΒΙΟΨΊΑΣ ΠΡΟΣΤΆΤΗ:

Η βιοψία εκτελείται από έναν ουρολόγο είτε στο ιατρείο είτε στην κλινική υπό μέθη. Η όλη διαδικασία συνήθως διαρκεί περίπου 15 λεπτά ή λιγότερο. Ένας καθετήρας υπερήχων εισέρχεται στο ορθό με τον ασθενή ξαπλωμένο. Αυτός ο καθετήρας παρέχει μια σαφή οπτική του προστάτη και επιτρέπει στον ιατρό να καθοδηγήσει την πολύ λεπτή βελόνα βιοψίας στον προστάτη.

Χρησιμοποιώντας τη βελόνα, ο γιατρός θα πάρει μικροσκοπικά δείγματα ιστού από διαφορετικές περιοχές του προστάτη. Τα δείγματα αποστέλλονται σε έναν ειδικό ανατομοπαθολόγο ο οποίος καθορίζει αν υπάρχει καρκίνος. Αν ανιχνευθεί καρκίνος τότε ο ανατομοπαθολόγος θα ορίσει και τον βαθμό Gleason.

Βήμα 3: αξιολόγηση της βαθμολογίας Gleason.

Το σκορ του Gleasonείναι ένας αριθμός που δίνεται από τον ανατομοπαθολόγο που εξετάζει τα δείγματα καρκινικών ιστών. με μικροσκόπιο. Η βαθμολογία του Gleasonαναφέρεται στο πόσο διαφορετικά εμφανίζονται τα καρκινικά κύτταρα/αδένες του προστάτη σε σύγκριση με τα φυσιολογικά κύτταρα του προστάτη/αδένες. Ο παθολόγος παρέχει δύο βαθμούς, ή αριθμούς, με βάση το μοτίβο των καρκινικών κυττάρων/αδένων που εμφανίζονται κάτω από το μικροσκόπιο. Κάθε βαθμός βασίζεται σε κλίμακα από 1 έως 5.  Οι δύο βαθμοί προστίθενται για το τελικό Gleasonσκορ. Με τις σημερινές μεθόδους βιοψίας/βαθμολόγησης, σχεδόν όλοι οι ασθενείς με καρκίνο του προστάτη έχουν βαθμολογία του  Gleason6 ή άνω. Οι βαθμολογίες αυτές ταξινομούν τον καρκίνο σε χαμηλού κινδύνου (≤ 6), ενδιάμεσου (7) και υψηλού κινδύνου (8, 9 ή 10).

 

Βήμα 4: σταδιοποίηση του καρκίνου του προστάτη

Στονκαρκίνο του προστάτη θα αποδοθεί επίσης ένα στάδιο, με βάση το πόσο προχωρημένη είναι η νόσος. Και η βαθμολογία και το στάδιο του Γκλίσον είναι κρίσιμοι παράγοντες για το ποιοι τύποι θεραπείας του καρκίνου του προστάτη μπορούν να συστηθούν.

Τα κλινικά στάδια του καρκίνου του προστάτη:

T1: το νωρίτερο στάδιο χωρίζεται σε τρεις τύπους: T1A, T1B και T1c.

  • T1A είναι όταν βρέθηκε καρκίνος του προστάτη κατά τη διάρκεια μιας χειρουργικής επέμβασης στον προστάτη για μια άσχετη κατάσταση. Είναι μικροσκοπικός και βρίσκεται σε λιγότερο από το 5% του προστάτικού ιστού.
  • T1B β παρόμοια με T1A, αλλά ο καρκίνος είναι πιο εκτεταμένος, και περιλαμβάνει περισσότερο από 5 τοις εκατό του ιστού.
  • T1c είναι ο πιο συχνός καρκίνος του προστάτη. Ανιχνεύεται από μια βιοψία προστάτη, η οποία έγινε λόγω των πληροφοριών που παρασχέθηκαν από την εξέταση PSA

 

T2: ο καρκίνος εξακολουθεί να είναι εντελώς εντός του προστάτη, αλλά ο καρκίνος T2 μπορεί να γίνει αισθητός κατά τη διάρκεια μιας δακτυλικής εξέτασης του ορθού.
Τ3: ο καρκίνος έχει αρχίσει να εξαπλώνεται τοπικά πέρα από τον προστάτη, αλλά δεν έχει φθάσει στους λεμφαδένες.
Τ4: ο καρκίνος έχει εξαπλωθεί και μπορεί να έχει φθάσει στην ουροδόχο κύστη, στο ορθό ή σε άλλες κοντινές περιοχές του σώματος, συμπεριλαμβανομένων των λεμφαδένων και/ή των οστών.